Tết A Za của đồng bào Pa Cô trên đỉnh Trường Sơn ở Thừa Thiên – Huế

Đây cũng là thời điểm kết thúc vụ mùa cuối năm, khi những hạt lúa, bắp ngô, củ sắn… đã được thu hoạch và cất vào trong kho của mỗi gia đình; là lúc để bản làng trẩy hội, cất lên những điệu khèn, điệu múa… hay nhất đón chào Tết A Za.

Tết A Za thường được bắt đầu từ mồng 6.11 âm lịch và kéo dài cho đến hết ngày 24.12 âm lịch; mỗi làng sẽ chọn một ngày đẹp nhất trong khoảng thời gian đó để tổ chức lễ A Za. Theo quan niệm của đồng bào Pa Cô, hai ngày tốt nhất để đón Tết A Za đó là ngày mồng 6.11 và ngày 24.12 âm lịch vì đó là thời điểm mặt trăng đẹp nhất.


Lễ hội A Za còn được gọi với cái tên khác như: Tết cơm mới, lễ hội tri ân cây lúa. Bởi cây lúa là đại diện cho tất cả các giống cây trồng khác đã cho bà con “cái bụng no ấm”. Nên trong phần nghi thức cúng, dâng lễ vật lên các Giàng thì không thể thiếu cây lúa và một đĩa cơm trắng, được lấy từ những hạt lúa ngon nhất trong thửa ruộng của mỗi gia đình của đồng bào Pa Cô.

Những lễ vật được chuẩn bị để cúng Giàng như: chuột hang, thịt (hươu, nai, lợn… săn được trong rừng), cá trắng suối, gà trống luộc, cơm nếp được nướng trong ống tre, cơm trắng, những bát tiết canh, bánh a quát, rượu, nước trắng, chuối xanh, mía. Có đến chín Giàng mà đồng bào Pa Cô sẽ tri ân trong dịp lễ A Za này như: Giàng A Zel (thần trời, đất), Giàng A Zal (thần núi), Giàng Đung (thần nhà ở)… Không khí chuẩn bị Tết cũng phải chuẩn bị một tuần trước đó, khi đàn ông vào rừng đi săn, bắt cá, những người phụ nữ thì xay gạo làm bánh, đi mua những tấm Zèng đẹp nhất để dâng lên Giàng và làm quà cho cả gia đình.

Sau khi chuẩn bị xong các lễ vật, lễ A Za sẽ được bắt đầu khi một người trong gia đình đập nổ ba thanh pháo tre trong bếp (từng thân tre còn kín được hơ nóng trên bếp lửa, khi đập sẽ nổ như tiếng pháo) – pháo là tín hiệu để mời Giàng về. Khi pháo nổ thì người chủ lễ – thường là đàn ông lớn tuổi nhất trong gia đình sẽ hú to để mời Giàng về nhà. Những tiếng trống, chiêng được vang lên từ đầu buổi lễ cho đến khi kết thúc. Người Pa Cô thường sử dụng A Xiéo để thông ngôn cho Giàng hiểu được tấm lòng tôn kính thần linh và những lời cầu nguyện. A Xiéo được làm từ hai mảnh của một khúc tre, nếu cả năm lần cầu nguyện mà hai mảnh A Xiéo đều ngửa đó là một dấu hiệu rất tốt, mùa màng bội thu, nhà nhà ấm no.


Tết A Za của đồng bào Pa Cô trên đỉnh Trường Sơn ở Thừa Thiên – Huế
Đặc biệt, khi cúng Giàng phải có một người đại diện trong họ đến chứng kiến buổi lễ đó. Năm nay già Quỳnh Nghìn (67 tuổi, thôn Lê Treeng 1, xã Hồng Trung, huyện A Lưới) đã tới dự lễ A Za ở nhà già làng Hồ Văn Hạnh. Già Quỳnh Nghìn cho biết: “Theo quan niệm từ xa xưa của đồng bào chúng tôi, mỗi khi mời Giàng về thì phải có sự chứng kiến của một người khác nữa trong họ, thể hiện sự đoàn kết, vui vẻ. Nếu không có người đến dự là một điều “cữ”, bởi chủ lễ nếu làm không đúng thì sẽ bị Giàng “phạt” ”.

Khoảng 10 giờ trưa, khi làm xong lễ cúng ở mỗi nhà thì đại diện các dòng họ sẽ mang mâm lễ vật tới nhà rông để tổ chức A Za cho cả bản mình. Già làng sẽ là người đại diện cho các dòng họ trong bản tiến hành nghi lễ cúng Giàng, cũng tương tự như cúng trong mỗi gia đình. Sau đó, sẽ là phần hội, bà con sẽ ăn uống chúc tụng nhau, họ nhảy múa ca hát cho đến tận sáng ngày hôm sau.

Những chàng trai, cô gái say sưa trong những điệu nhảy truyền thống của dân tộc, họ trao cho nhau nụ cười hạnh phúc khi trời đất chuyển giao bước sang một năm mới. Tết A Za là dịp gắn kết sự bền chặt, thân thiết giữa các bản làng cùng chung sống trên dải Trường Sơn…

Related Posts

“Taylor Swift responds to Kim Kardashian’s recent comments with a firm but polite message: ‘I don’t have time for petty drama, but I think you could use a lesson in kindness and respect.’ Swift’s statement is a clear indication that she’s not going to engage in any back-and-forth with Kardashian

“Taylor Swift responds to Kim Kardashian’s recent comments with a firm but polite message: ‘I don’t have time for petty drama, but I think you could use…

LOOK AT…Taylor Swift had the best year for aпy bυsiпess leader iп receпt memory

Taylor Swift didn’t have to run a major company or helm a central bank to wield some immense economic power this year. The pop superstar reigned supreme…

Controversy: Travis Kelce face public criticism and question, why he’s seen hanging around with swift and not training ahead of next season when Patrick has been working his a** out ahead of 2024 season….his resolute response will leave you in shock!!!

  Controversy: Travis Kelce face public criticism and question, why he’s seen hanging around with swift and not training ahead of next season when Patrick has been…

Travis kelce cheated on Taylor Swift, an unknown lady has his male child despite severe warning from Kardashian, Maya Benberry and Kayla Nicole leaving Taylor in tears…a leaked photo of Travis, his son and this lady circulates social media

Taylor Swift better watch out, warned Travis Kelce’s ex-girlfriend Maya Benberry, who accused him of cheating on her with sports broadcaster Kayla Nicole, RadarOnline.com can reveal. The…

Donna Kelce brought some serious mom energy to sons Jason and Travis Kelce’s New Heights live podcast show as the proud mom, out of kind heart took out time to share sandwiches to attendees…Donna got a special balloon dedicated to her that read, “World’s Best Mom.”

  The proud mom was at the live taping of her sons’ podcast at the University of Cincinnati on April 11 Donna Kelce brought some serious mom…

Travis Kelce’s Ex Kayla Nicole shares a cryptic post about getting ‘Therapy’ Amid Taylor Swift, Travis kelce relationship saga

Travis Kelce’s ex Kayla Nicole is paying attention to her well-being — not the headlines! The sports journalist, 31, took to her Instagram Story on Wednesday, October…